Uniformknoop

In opdracht van de gemeente Zeist zijn archeologen van de combinatie BAAC/Vestigia en in samenwerking met vrijwilligers sinds 25 september aan het graven in Austerlitz.

Het onderzoek van het ‘Franse Kamp’ van Napoleon gaat vooraf aan de bouw van een uitbreiding van het dorp aan de noordzijde. Afgelopen vrijdag is de eerste fase van het onderzoek succesvol afgerond. In de afgelopen periode is circa 2,5 hectare opgegraven en daarbij zijn vele duizenden sporen en vondsten van dit voor de historie van Nederland belangrijke legerkamp ontdekt.

Volgens regio-archeoloog Peter de Boer van de Omgevingsdienst regio Utrecht, die namens de gemeente het project begeleid, zijn de resultaten van de opgraving zonder overdrijving spectaculair te noemen.

Voorlopige resultaten

Tijdens deze eerste grote opgravingscampagne is een compleet beeld van één gehele sectie van het kamp verkregen. Alle sporen en vondsten die de archeologen op hun ‘wensenlijstje’ hadden staan zijn daarbij ook daadwerkelijk aangetroffen. De Boer: “We kunnen nu uitrekenen hoeveel manschappen in dit deel verbleven. We hebben op basis van de gevonden uniformknopen een beeld gekregen van welke legeronderdelen hier lagen. Namelijk vooral infanterie van het 11e en 104e regiment. Er is bovendien een duidelijke ‘tentenkampfase’ en ‘barakkenfase’ vastgesteld. Met behulp van de aangetroffen tentgreppels, barakken, kookkuilen en een waterput kunnen we nu een reconstructie maken van de indeling van dit deel van het kamp. De verspreiding van de duizenden vondsten is precies in kaart gebracht en dit geeft ons een beeld van het dagelijkse kampleven. Er zijn al duidelijke verschillen herkend in de vondsten uit de zone waar de soldaten verbleven en uit de zone waar de onderofficieren verbleven. Een leuk voorbeeld is voor mij toch wel dat in de zone met de onderofficieren één klein afvalkuiltje is aantroffen met daarin resten van een fles, een glas en een rookpijp. Het zal daar dus niet altijd afzien zijn geweest. Wél afzien was het voor één van de soldaten. Hij heeft zijn lederen beursje met daarin 19 muntjes verloren. Hij zal zich er rot naar gezocht hebben en nu pas, na dik 200 jaar, vinden we het terug. Hoe klein de omvang van deze gebeurtenis dan ook mag zijn, je kunt hierdoor als het ware in het hoofd kruipen van zo’n soldaat en dat is een historische sensatie!”

Grafheuvels

Als onverwachte ‘bonus’ zijn in de opgraving twee préhistorische grafheuvels gevonden. Hierin zijn drie menselijke begravingen gevonden. De menselijke resten zelf waren vergaan, maar de grafkuilen en de lijksilhouetten tekenden zich nog wel als verkleuringen af in het zand. Eén graf betreft een zogenaamd ‘hurkgraf’. De begraven persoon is hierin op zijn of haar zij en met opgetrokken knieën begraven. De datering van de graven is nog niet duidelijk, mogelijk dateren ze uit het laat neolithicum maar een jongere datering wordt vooralsnog niet uitgesloten.

Publieksbereik

Tijdens de Nationale Archeologiedagen is in opdracht van de gemeente Zeist en in samenwerking met verschillende deelnemende organisaties een open dag gehouden. Deze is druk bezocht en is door de bezoekers zeer positief ontvangen. Ook hebben enkele schoolklassen uit Austerlitz een rondleiding op de opgraving gekregen van de regio-archeoloog en meegeholpen met het zoeken naar vondsten.

Vervolg

De archeologen van BAAC/Vestigia gaan in de komende periode de sporen en vondsten bestuderen en in een rapport vastleggen. De opgravingen op de locatie van het Franse Kamp zijn daarmee nog niet klaar. In het kader van het Dorpsplan en Hart van Austerlitz zullen nog meer opgravingen moeten worden uitgevoerd. Komend voorjaar zal bijvoorbeeld het naastgelegen terrein aan de Hubertweg eveneens door BAAC/Vestigia worden opgegraven. Ook de betrokken ontwikkelaars en particuliere initiatiefnemers dragen daarmee bij aan het opbouwen van onze kennis over deze bijzondere vindplaats.